اين كتاب، گزارش سفرهايى است به دبيرستان‏هاى فرانسه و سرزمين‏هاى ماوراى بحار آن تا مارتينيك فرانسه. از همان اولين مدرسه‏هايى كه بازديد كردم لذت تمام عيارى را در خود احساس كردم. لذتى على‏رغم تداركات مفتضح: سالن‏هايى با دستگاه‏هايى صوتىِ نه چندان مناسب، پروژكتورهاى گته‏گنده، پرده‏هاى نمايشى كه چندان بزرگ‏تر از تمبر پست نبودند، كه البته چيزهايى جزئى‏اند، اما وقتى با يك يا دو هزار نوجوانِ مشتاق، در گوشه‏اى دور افتاده روبه‏رو هستى، جزئياتى با اهميت‏اند .لذتى تمام عيار، زيرا به رغم همه مشكلات، با اولين كلمات سكوت خاصى حكم‏فرما مى‏شد. هيجان را مى‏شد احساس كرد. بعد از سخنرانى رسمى، زمان پرسش و پاسخ فرا مى‏رسيد كه بحث و گفتگوى واقعى بود. شروع كار (به خصوص وقتى مسئولان مدرسه هم حضور داشتند) بدون استثناء سخت بود. اما با كمى سيخ زدن، اولين جرقه‏ها مى‏زد و طولى نمى‏كشيد كه خودتان را در وسط آتش‏بازى مى‏ديديد: يكى‏دو ساعت پرسش بى‏وقفه